Mezotelyoma, karın yahut göğüs gibi beden boşluklarının içini kaplayan bir zar olan mezotelyum kanseridir. Her dört mezotelyoma hastalığı vakasından üçü göğüs boşluğunda başlar. Mezotelyoma bunun yanı sıra karın boşluğunda ve kalp etrafında başlayabilir.

Nereden kaynaklandıklarına bakılmaksızın, mezoteldeki kötü huylu hücreler yakındaki dokuları kaplayabilir ve onlara zarar verebilir. Kanser hücreleri bunun yanı sıra bedenin başka kısımlarına de metastaz yapabilir yahut sirayet edebilir.

Çoğu zaman mezotelyoma teşhis edildiğinde hastalık ilerler. 5 yıllık hayatta kalma miktarı ortalama% 5 ila% 10’dur. Akciğer mezotelyoması olan hastaların çoğu solunum yetmezliği yahut zatürre sonucu ölür. Bazı hastalarda, tümör, göğsü ve karın boşluğunu ayıran bir kas olan diyafram süresince uzandığında ince bağırsak tıkanıklığı yaşar. Tümör kalp zarını (kalbi kuşatan ince bir kese) ve kalbin kendisini işgal ettiğinde daha az sayıda kişi kalbin komplikasyonlarından ölür.

Mezotelyoma sebepleri

Mezotelyoma için temel risk etmeni asbest ile çalışmaktır. Asbest, ince mikroskobik liflere sahip bir grup mineraldir. Bu lifler ısıya, ateşe ve kimyasallara güçlü- sağlam olduğundan ve elektrik iletmediğinden, asbest çıkarılmış ve inşaat, otomotiv ve başka endüstrilerde geniş kapsamlı olarak kullanılır.

Üretim süresi içinde olduğu gibi küçük asbest lifleri havaya salınırsa, solunabilir yahut yutulabilir ve bu da önemli sağlık problemlerine sebep olabilir. Mezotelyoma olaylarının% 75 kadarı işyerinde asbeste maruz kalmaya bağlanabilir. Aile üyelerinin ve asbest işçileri ile yaşayan diğerlerinin mezotelyoma ve büyük olasılıkla başka asbestle alakalı rahatsızlıklara tutulma tehlikesinin arttığına dayalı bazı deliller da vardır. Bu risk, asbest işçilerinin kıyafetlerine ve saçlarına eve getirilen asbest tozuna maruz kalmanın bir neticesi de olabilmektedir. Asbest madenlerine yakın yaşayan insanlarda da mezotelyoma olayları görülmüştür.

Bunun yanı sıra, mezotelyoma, asbeste bilinen herhangi bir maruziyet olmaksızın bazı insanlarda belirtilmiştir. Başka, geniş kapsamlı olmayan ancak muhtemel sebepler şunları ihtiva eder:

Zeolitler.  Bu mineraller kimyasal-sentetik olarak asbest ile ilintilidir. Amerikan Kanser Derneği’ne göre, bu minerallerden biri olan eriyonit Türkiye’nin bazı bölgelerinde toprakta fazladır. Bu havzalardaki yüksek mezotelyoma oranlarından eriyonite maruziyetin sorumlu olduğuna inanılmaktadır.

Radyasyon.  Amerikan Kanser Derneği, göğüs yahut karına yüksek dozaj radyasyona maruz kaldıktan sonra yahut hekimler aracılığıyla bazı göğüs röntgenlerinde kullanılan bir materyal olan toryum dioksit (Thorotrast) enjeksiyonundan sonra gelişme gösteren mezotelyoma üzerine bir iki yayınlanmış rapor olduğunu belirtiyor. 1950’lere kadar.

SV40 virüsü.  Amerikan Kanser Derneği’ne göre, laboratuvar hayvanlarında yapılmış olan bazı araştırmalar, maymun virüsü 40 (SV40) ile enfeksiyonun mezotelyoma geliştirme tehlikesini artırma ihtimalini artırdı. 1955 ile 1963 yılları arasında verilen bazı enjekte yapılabilir çocuk felci aşıları, SV40 ile kontamine oldu ve ABD’de 30 milyon kadar insanı virüse maruz bıraktı. Şimdiye kadar, insanlarda bu konuyu ele alan en büyük araştırmalar, kontamine aşıları çocukken alan bazı insanlar arasında mezotelyoma yahut başka kanserler için artmış bir risk bulamadı.

Kalıtsal.  Bazı uzmanlar, bazı insanların kalıtsal olarak mezotelyoma yatkın olabileceğine inanıyor. Hastalığın oranları popülasyonlara göre değişiklik gösterir.

Mezotelyoma Semptomları

Mezotelyoma belirtileri çoğu zaman ilk asbest maruziyetinden 20 ila 50 yıl sonra görülmez.

Akciğer mezotelyomasının temel belirtileri nefes darlığı ve göğüs ağrısıdır. Yeterli oranda büyükse, plevrada mezotelyomadan kaynaklı olan sıvı birikimi de nefes darlığına katkıda bulunabilir.

Peritoneal (abdominal) mezotelyoma belirtileri şunları içerebilir:

  • Kilo kaybı
  • Karında şişlik ve ağrı
  • Kan pıhtılaşma anormallikleri
  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Anemi
  • Ateş

Kanser bedenin başka kısımlarına yayıldıysa, belirtiler ağrı, yutma zorluğu yahut boyun yahut yüzde hacmi içerebilir.

Pek çok koşul bu belirtileri paylaştığından, bu belirtilere sahip olmak, kesinlikle mezotelyoma sahip olduğunuz manasına gelmez. Onlara neyin neden olduğunu tespit etmek için hekiminizi görmeniz önem arz etmektedir.

Tıbbi Geçmiş ve Fiziksel Kontrol

Mezotelyoma ender olması hasebiyle ilk başta hatalı-yanlış teşhis edilir. Mezotelyoma olabileceğinizi düşündüren belirtileriniz varsa, hekiminiz, bilhassa asbest maruziyeti olmak üzere hastalığa tutulma tehlikenizi artıran belirtileri ve muhtemel şeyleri denetlemek için büyük ihtimalle tam bir tıbbi geçmiş ( medikal geçmiş- anamnez) alacaktır. Asbeste maruz kalma, mezotelyomayı daha muhtemel kılan 1 numaralı şeydir.

Hekiminiz bunun yanı sıra genel sıhhatiniz üzerine sorular soracak ve muhtemel mezotelyoma belirtilerini denetlemek için bir kontrol yapacaktır. Bunlar göğüs boşluğu, karın yahut kalp zarındaki (kalbin çevresindeki ince zar) sıvıyı içerebilir.

Kontrol bulgularına bağlı olarak, hekiminiz sizi mezotelyoma testi için sevk edebilir.

Mezotelyoma testleri

Bir iki farklı mezotelyoma testi çeşidi vardır. Bunlar şunları ihtiva eder:

Kan testleri.  3 maddenin kan düzeyleri – fibulin-3, osteopontin ve çözünür mezotelin ile ilintili peptidler (SMRP’ler) – mezotelyomalı insanlarda çoğu zaman daha yüksektir. Bu kan testleri mezotelyoma teşhisini doğrulayamasa da – klinik bir ortamda güvenilir kullanım için daha çok çalışmaya gereksinim vardır – bu maddelerin yüksek düzeyleri hastalığı daha muhtemel duruma sokar.

Sıvı ve doku numunesi testleri.  Bedende mezotelyoma ile ilintili olabilen bir sıvı depolanması varsa, hekiminiz sıvı birikiminin olduğu alana deriden bir iğne sokarak sıvının bir örneğini alabilir. Sıvı daha sonraları kanser hücreleri için mikroskop altında incelenebilir. Kanser hücreleri bulunursa, daha ileri testler kanserin mezotelyoma var mı yok mu diye söyleyebilir.

Bu test, sıvının nerede olduğuna bağlı olarak farklı isimlerle gider:

  • Torasentez – göğüs boşluğu
  • Parasentez – karın
  • Perikardiyosentez – kalbin çevresindeki zar

Hekiminiz sıvıda mezotelyoma hücreleri bulmasa bile, bu sizin mezotelyoma olmadığı manasına gelmez. Kimi zaman mezotelyomayı teşhis etmek için gerçek doku örnekleri (biyopsiler) gerekmektedir.

Biyopsiler.  Mezotelyoma için incelenecek dokuyu çıkarmanın yolları vardır. İçerirler:

  • İğne biyopsisi.  Bu, küçük bir tümör parçasını çıkarmak için deriye uzun, içi boş bir iğne sokmayı ihtiva eder. Hekiminiz iğneyi tümöre yönlendirmek için görüntüleme testleri kullanabilir. Bazı hallerde, numune tanı koymak için çok küçük olabilir ve daha invaziv bir prosedür gerekli olabilir.
  • Torakoskopi, laparoskopi ve mediastinoskopi.  Bu prosedürlerde, hekim, potansiyel mezotelyoma alanlarını görmek için ciltteki küçük bir kesikten ince, ışıklı bir dürbün yerleştirir. Mikroskop altında incelemek üzere doku parçalarını çıkarmak için başka kesiklerden geçirilen küçük aletler kullanılır. Spesifik prosedür, araştırılan alana bağlıdır:
    • Torakoskopi, akciğerler ve göğüs duvarı arasındaki boşluğu inceler.
    • Laparoskopi karın içini inceler.
    • Mediastinoskopi, göğsün merkezini, kalbin etrafını inceler.
  • Cerrahi biyopsi.  Bazı hallerde, tanı koymak için yeterli oranda büyük bir doku misali almak için daha invaziv prosedürler gerekli olabilir. Böyle hallerde, bir cerrah, daha büyük bir tümör örneğini yahut bütün tümörü çıkarmak için torakotomi (göğüs boşluğunu açma) yahut laparotomi (karın boşluğunu açma) yapabilir.
  • Endobronşiyal ultrason eşliğinde biyopsi.  Bu prosedür, akciğerleri tümörler yönünden incelemek için boğazdan aşağıya uzun, ince, esnek bir tüp geçirmeyi ihtiva eder. Tüpte bunun yanı sıra bir ultrason vardır, böylelikle hekim tümörü ve biyopsi için uygun yeri çok daha iyi belirleyebilir. Bir tümör bulunursa, hekim tüpten küçük bir örnek alabilir.

Görüntüleme testleri.  Bu testler, hekiminizin bedeninizin içini kesik yapmadan görmesini sağlar. Mezotelyoma teşhisinde geniş kapsamlı olarak kullanılan görüntüleme testleri şunları ihtiva eder:

  • Göğüs röntgeni.  Göğüs röntgeni, akciğer astarında anormal kalınlaşma yahut kalsiyum birikintileri, akciğerler ve göğüs duvarı arasındaki boşlukta sıvı yahut akciğerlerde mezotelyomayı düşündüren değişiklikler gösterebilir.
  • Bilgisayarlı tomografi (CT).  CT taraması, bedenin iç bölümünün detaylı görüntülerini oluşturmak için birden fazla X-ışını ve bir bilgisayar kullanan bir prosedürdür. BT taramaları çoğu zaman kanser belirtilerini aramak, kanserin nerede olduğunu bulmaya yardım etmek ve kanserin yayılıp yayılmadığını denetlemek için kullanılır.
  • Pozitron emisyon tomografisi (PET).  Bu test, radyoaktif atom ihtiva eden bir bileşiğin bir atışını vermeyi ve sonra bedenin fotoğraflarını çekmeyi ihtiva eder. Kanser hücreleri büyük miktarda radyoaktif bileşiği emer ve görüntülerde doğal dokudan daha parıltılı görünür. Hekimler daha sonraları bu potansiyel kanser alanları üzerinde daha çok teste odaklanır.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI).  MRI taramaları, bedenin detaylı görüntülerini yapmak için radyo dalgaları ve kuvvetli mıknatıslar kullanır. Yumuşak dokuların detaylı görüntülerini sağladıkları için, hekiminizin tümörün nerede olduğunu bulmasına yardımcı olabilirler. Diyaframı (akciğerlerin altında kubbe biçiminde bir kas) ihtiva eden mezotelyomalar için, MRI taramaları bilhassa faydalı olabilir.

Mezotelyoma için Prognoz

Kimi şeyler mezotelyoma prognozunun yanında mezotelyoma tedavisi seçeneklerinizi de etkiler. Aşağıdakileri ihtiva eder:

  • Kanserin evresi yahut bedendeki kanserin ölçüsü. Evre çoğu zaman tümörün büyüklüğüne, lenf düğümlerinde kanser hücreleri var mı yok mu diye ve kanserin orijinal bölgesinin dışına yayılıp yayılmadığına bağlıdır.
  • Mezotelyoma ölçüsü
  • Mezotelyomanın ameliyat ile tamamiyle çıkarılıp çıkarılamayacağı
  • Göğüs yahut karın bölgesindeki sıvı oranı
  • Yaşınız ve genel sıhhatiniz
  • Mezotelyoma hücrelerinin çeşidi
  • Kanserin yeni teşhis edilip edilmediği yahut daha önce tedavi edilip geri gelip gelmediği

Mezotelyoma için Tedaviler

Mezotelyoma tedavisi, yukarıda belirtilenler de dahil olmak suretiyle bir dizi şeye bağlıdır. Üç standart tedavi çeşidi kullanılır: cerrahi, radyasyon ve kemoterapi. Mezotelyoma tedavisi çoğu zaman 2 yahut üçünün bir kombinasyonunu ihtiva eder.

Ameliyat.  Mezotelyoma tedavi sürecinde kullanılan esas ameliyatlar şu şekildedir:

  • Kuşatan sağlıklı dokularla birlikte kanseri ortadan kaldıran geniş lokal eksizyon
  • Cerrahın akciğer kaplamasının bir bölümünü, göğüs zarını ve akciğerlerin dış yüzeyini çıkardığı plörektomi ve dekortikasyon
  • Ekstraplevral pnömonektomi, bir bütün akciğerin ve göğüs zarının, diyaframın ve kalbin çevresindeki kesenin astarının bir bölümünün çıkarılmasını ihtiva eder.
  • Akciğer astarını yaralamak ve akciğere yapışmak için bir kimyasal-sentetik yahut ilaç kullanmayı ihtiva eden plöredez. Yara izi, sıvı birikmesini durdurur. Bu, belirti muayenesi için kullanılır ve tedavi amaçlı değildir.

Radyasyon tedavisi.  Bu kanser tedavisi çeşidi, mezotelyoma hücrelerini öldürmek yahut büyümelerini önlemek için yüksek enerjili X ışınları ve başka radyasyon çeşitlerini kullanır. Radyasyon dışarıdan yahut içerden verilebilir. Harici radyasyon tedavisi, kansere radyasyon göndermek için bedenin dışındaki bir makineyi kullanır. Dahili radyasyon, doğrudan mezotelyoma yakınındaki alana yerleştirilmiş olan iğneler, tohumlar, teller yahut kateterlerde mühürlenmiş bir radyoaktif madde kullanır.

Kemoterapi.  Bu, kanserli mezotelyoma hücrelerinin büyümesini, hücreleri öldürerek yahut bölünmelerini durdurarak bloke etmek için ilaçlar kullanır. Kemoterapi ağız yoluyla verilebilir, kan dolaşımına girmek ve bedendeki mezotelyoma hücrelerine ulaşmak için bir damar yahut kas içine enjekte yapılabilir yahut doğrudan o alandaki mezotelyoma hücrelerini etkilemek için bedenin etkilenen kısmına yerleştirilebilir. Kimi zaman hekimler birden fazla kemoterapi ilacı kullanır. Buna kombinasyon kemoterapisi denir.